mindfulness.nl

Wat is mindfulness?

Mindfulness is het fundamentele menselijke vermogen om volledig aanwezig te zijn, bewust te zijn van waar we zijn en wat we doen, en niet overdreven reactief of overweldigd door wat er om ons heen of in onszelf gebeurt. In dit artikel vertellen we je meer over het ontstaan en de toepassing van mindfulness.

Inhoudsopgave

Wat is mindfulness?

Je hebt er ongetwijfeld van gehoord, maar de definitie van mindfulness is voor iedereen niet even duidelijk. Wat wordt bedoeld met mindfulness?

 

We leven tegenwoordig in een jachtige maatschappij. Er zijn veel mogelijkheden en kansen voor de gemiddelde mens, maar dat brengt tegelijkertijd met zich mee dat er veel druk op mensen komt te liggen. Er wordt ook veel naar de toekomst gekeken, in plaats van dat er wordt genoten van de ervaringen die een mens nu meemaakt. 

 

En daar gaat het over. Het maakt je bewust van een ervaring. Zodat je er op dat moment volledig mee bezig bent en er optimaal van kunt genieten. Het zorgt ook voor een intieme rust in je hoofd.

 

Het wordt beschreven als ‘Iemands volledige aandacht op de huidige ervaring van moment tot moment brengen’ (Marlatt & Kristeller) en als ‘aandacht schenken op een specifieke manier: met opzet, in het huidige moment, en zonder oordeel ”(Kabat-Zinn).

 

 

Mindfulness is een kwaliteit die elk mens al bezit, je kan gewoon leren hoe je er toegang toe krijgt. Het is er voor iedereen. Wij noemen het ook wel een specifieke kwaliteit van aandacht.

Mindfulness oorsprong

oorsprong van mindfulnessWaar komt mindfulness vandaan? Mindfulness is voornamelijk bekend geworden door Boeddhistische meditatie technieken in het westen maar is een universele beoefening waar iedereen van kan profiteren. Iedereen kan er gebruik van maken, ongeacht religieuze overtuiging of levenswijze.

 

 

Mindfulness is een vertaling van het oude Pali-woord sati (Sanskriet: smṛti), dat de volgende betekenissen heeft: bewustzijn, aandacht en herinneren.

 

  • Bewustzijn. Dit is een aspect van mens zijn dat je bewust maakt van je ervaringen. Zonder bewustzijn zou er niets voor ons bestaan.
  • Aandacht. Aandacht is een gericht bewustzijn; mindfulnesstraining ontwikkelt het vermogen om aandacht te sturen en vast te houden waar en hoe je maar wilt.
  • Herinneren. Dit aspect van mindfulness gaat over het onthouden om van moment tot moment aandacht te schenken aan je ervaring. Mindful zijn is gemakkelijk te vergeten.

 

Het is al een zeer oude manier van leven, maar pas sinds kort ook in onze Westerse samenleving populair. Het punt is namelijk dat het niet zo zweverig is als vele andere filosofieën en wij calvinistisch ingestelde Nederlanders daar vaak meer baat bij hebben. Dat is ook één van de redenen waarom deze filosofie zo succesvol is tegenwoordig. Het heeft een praktische ‘hands on’ approach. Je kan direct mee aan de slag!

Voordelen mindfulness

Het praktiseren van mindfulness kan zeer veel voordelen hebben voor je gehele gemoedstoestand. Hier bespreken we kort een aantal belangrijke voordelen waar jij van kunt genieten als jij dit gaat beoefenen.

  • Vermindert stress

    Hoe helpt mindfulness tegen stress? De kracht van mindfulness is dat het ervoor zorgt dat een groot deel van de stress aanzienlijk wordt verminderd. Mindfulness-oefeningen verminderen de activiteit in het deel van je hersenen dat de amygdala wordt genoemd. De amygdala staat centraal bij het inschakelen van je stressreactie, dus effectief wordt je achtergrondniveau van stress verminderd.

  • Verbeterde concentratie

    Mindfulness zorgt er ook voor dat je kunt profiteren van een veel betere concentratieboog. We leven tegenwoordig in een samenleving waarin we constant worden geconfronteerd met beelden. En dat vermindert de concentratie. In onze samenleving wordt ook veel minder gelezen dan vroeger het geval was. Ook dat heeft een negatief effect op de concentratie. Een goede concentratie is belangrijk, omdat je daar productiever van wordt. En als je productiever bent, dan maakt jou dit in de regel ook veel gelukkiger.

  • Verbeterde emotie regulatie

    Mindfulness wordt in een aantal onderzoeken geassocieerd met emotieregulatie. Mindfulness zorgt voor veranderingen in de hersenen die overeenkomen met minder reactiviteit en een beter vermogen om taken uit te voeren, zelfs wanneer emoties worden geactiveerd.

  • Meer empathie

    Mindfulness vergroot het mededogen voor onszelf en anderen door ons te helpen zelfoordeel op te schorten en onze aandacht terug te brengen naar het huidige moment.

Slechts 8 weken dagelijkse meditatie kan de negatieve stemming en angst verminderen en de aandacht, het werkgeheugen en het herkenningsgeheugen bij niet-ervaren mediteerders verbeteren. Deze bevindingen zijn afkomstig van een recente studie die is gepubliceerd in Behavioral Brain Research.

De wetenschap achter mindfulness

Bekijk onze uitgebreide database voor wetenschappelijk onderzoek omtrent meditatie en mindfulness.

Mindfulness ontwikkelt onze hersenen

1. De amygdala wordt geactiveerd bij het detecteren van en reageren op emoties, waaronder moeilijke of sterke emoties zoals angst. Na sessies mindfulnesstraining is dit deel van de hersenen mogelijk minder geactiveerd.

 

2. De hippocampus is cruciaal voor leren en geheugen en helpt bij het reguleren van de amygdala. De hippocampus is meer geactiveerd en produceert meer grijze stofdichtheid na mindfulnesstraining.

 

3. De prefrontale cortex wordt het meest geassocieerd met volwassenheid, inclusief het reguleren van emoties en gedrag en het nemen van verstandige beslissingen. Dit deel van de hersenen is meer geactiveerd en ontwikkeld na mindfulnesstraining.

Wat is mindfulness niet?

Ondanks de bewezen voordelen zijn veel mensen echter nog steeds een beetje op hun hoede als ze het woord ‘meditatie’ of ‘mindfulness’ horen. Laten we daarom enkele mythes ontkrachten:

 

Mindfulness is geen religie. Mindfulness is gewoon een methode van mentale training. Veel mensen die meditatie beoefenen zijn zelf religieus, maar aan de andere kant zijn veel atheïsten en agnosten ook enthousiaste mediteerders.

 

• Je hoeft niet in kleermakerszit op de grond te zitten (zoals de foto’s die je misschien hebt gezien in tijdschriften of op tv), maar het kan als je dat wilt. Je kunt min of meer overal mediteren.

 

• Mindfulness beoefening kost niet veel tijd. Veel mensen merken al snel dat meditatie hen bevrijdt van de tijdsdruk, zodat ze er meer van kunnen besteden aan andere dingen.

 

• Meditatie is niet ingewikkeld. Het gaat ook niet om ‘succes’ of ‘falen’. Zelfs als meditatie moeilijk aanvoelt, heb je iets waardevols geleerd over hoe je geest werkt en heb je er dus psychologisch voordeel van.

 

• Het zal je geest niet verdoven of je ervan weerhouden om belangrijke carrière- of levensstijl doelen na te streven; het zal je ook niet misleiden tot het valselijk aannemen van een nihilistische houding ten opzichte van het leven. Meditatie gaat niet over het accepteren van het onaanvaardbare. Het gaat erom de wereld met meer helderheid te zien, zodat je verstandiger en weloverwogener actie kunt ondernemen om die dingen te veranderen die veranderd moeten worden. Meditatie helpt bij het cultiveren van een diep en medelevend bewustzijn dat je in staat stelt om je doelen te beoordelen en het optimale pad te vinden om je diepste waarden te realiseren.

Hoe ontwikkel je mindfulness?

Mindfulness is een vaardigheid die we kunnen ontwikkelen door training. Het is een aandachtstraining. Mindfulness wordt toegepast door topatleten (Kobe Bryant, Michael Jordan), creatieve artiesten (Paul McCartney, David Lynch) en bekende zakenmensen zoals Bill Gates en Jeff Weiner. 

 

 

We trainen dit bewustzijn van moment tot moment door middel van een aantal technieken, waardoor we de vaardigheid van mindfulness kunnen opbouwen, zodat we het vervolgens in het dagelijks leven kunnen toepassen. Door de geest te leren aanwezig te zijn, leren we onszelf om bewuster te leven – in het heden, ademhalend, niet afhankelijk van reactieve gedachten en gevoelens – wat vooral nuttig is wanneer we worden geconfronteerd met uitdagende omstandigheden of moeilijke situaties.

 

 

Wanneer je volledig aanwezig bent in het hier en nu, zal je merken dat het gevoel van geluk zal toenemen. 

Mindfulness oefeningen

Zoals gezegd is mindfulness een vaardigheid die je kan trainen. Hier geven we een aantal voorbeelden van oefeningen die je kunnen helpen om mindfulness te ontwikkelen:

  • Body Scan
    Door jezelf mentaal te scannen, breng je bewustzijn naar elk deel van je lichaam en merk je pijn, spanning of algemeen ongemak op.
  • Ademhalingsoefening
    Bijvoorbeeld de 4-7-8 oefening, waarbij je 4 seconden inademt, 7 seconden vasthoudt en 8 seconden uitademt.
  • Bewust eten
    Als het op mindful leven aankomt, wil je je eten goed proeven. Je kan elke hap minstens dertig keer kauwen, zodat je echt kan vertragen en het voedsel kan ervaren, zonder je te haasten om door te slikken.
  • Mediteren
    Meditatie is simpel gezegd een oefening om je aandacht op een bepaald object te richten – in het algemeen iets eenvoudigs, zoals een woord of zin, een kaarsvlam of geometrische figuur, of het komen en gaan van je ademhaling.
  • Single tasking
    Single-tasking is het tegenovergestelde van multitasking. Je geeft je aandacht volledig aan elke taak waaraan je werkt.

Bekijk meer tips om mindfulness toe te passen in ons artikel over mindful leven, waarin we je 10 praktische voorbeelden geven. Daarnaast hebben we 5 mindfulness oefening voor thuis met wat extra tips.

Mindfulness in diverse branches

Mindfulness op scholen

Studies tonen aan dat jongeren baat hebben bij het leren van mindfulness in voor verbeterde cognitieve resultaten, sociaal-emotionele vaardigheden en welzijn. Dergelijke voordelen kunnen op hun beurt leiden tot verbeteringen in het leven op de lange termijn. Sociale vaardigheden in de kleuterklas voorspellen bijvoorbeeld betere resultaten op het gebied van onderwijs, werkgelegenheid, misdaad, middelenmisbruik en geestelijke gezondheid op volwassen leeftijd.

 

Caroline Mann, een promovendus van Claxton University, nam mindfulness meditatieoefeningen mee naar klassen van leerlingen van het 8e leerjaar (12- en 13-jarigen). Leerlingen meldden dat meditatie nuttig was voor het kalm blijven en het omgaan met stress en incidenten op de speelplaats, en Mann ontdekte ook dat mindfulness meditatie de prestaties op geheugentests verbeterde.

Mindfulness in ziekenhuizen

De toepassing ervan op patiënten is aanzienlijk gegroeid sinds de eerste introductie van MBSR. In de psychiatrie en klinische psychologie is mindfulnesstraining een centrale rol gaan spelen in een aantal verschillende therapieën met betrekking tot stemming,  angst, persoonlijkheid, gedrag en middelengebruik. MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction) zelf heeft zijn bereik uitgebreid van het beheersen van chronische pijn tot het aanvullen van een breed scala aan medische behandelingen als middel om psychologische comorbiditeiten van ziekten te verminderen.

 

 

Op mindfulness gebaseerde interventies, in hun vermogen om veel van de risicofactoren voor neurodegeneratieve cognitieve achteruitgang (inclusief stress, stemmingsstoornissen en metabool syndroom) te verbeteren, lijken veelbelovend te zijn als preventieve strategieën voor cognitieve stoornissen en de ziekte van Alzheimer.

 

Sommige karakteriseren mindfulness als het aanzetten tot niets minder dan een revolutie in de manier waarop we ons mentale leven leiden, zowel binnen als buiten de kliniek.

 

Mindfulness voor politie

MBHP (mindfulness-based health promotion) is effectief om de kwaliteit van leven en depressie- en angstsymptomen bij politieagenten te verbeteren. De resultaten in dit specifieke onderzoek bleven na 6 maanden aanwezig. 

Handig artikel? Deel het met anderen 

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email