Leven met een chronische ziekte of aandoening kan voelen alsof je de grip verliest — op je lichaam, je energie, je toekomst. Je kunt pijn ervaren die er eerder niet was of merken dat je (tijdelijk) niet meer dezelfde partner, collega, ouder of vriend(in) kunt zijn als voorheen. Maar wat als je te midden van dat verlies momenten van rust en ruimte kunt vinden? Juist daar waar het moeilijk voelt.
Mindfulness en compassie bieden geen ‘oplossing’ voor de ziekte zelf, maar wel een manier om er anders mee om te gaan. Ze helpen om mildheid, zelfzorg en veerkracht te ontwikkelen, ook als je omstandigheden niet veranderen.
Wat is mindfulness bij chronische ziekte?
Mindfulness betekent aanwezig zijn bij wat er nu is, met een open houding en zonder oordeel. Onderzoek laat zien dat mindfulness-oefeningen stressreacties verminderen en helpen beter te luisteren naar lichaamssignalen.
Dat betekent dat je eerder kunt kiezen voor goede zelfzorg, ook in lastige momenten waarin je normaal op de automatische piloot zou doorgaan.
Door meer te leven in het hier-en-nu, in plaats van vast te zitten in zorgen over de toekomst of het verleden, ontstaat er ruimte om te ademen, te voelen en te herstellen.
Metafoor: Mindfulness is als een berg: de seizoenen wisselen, wolken en zon trekken voorbij, maar vanbinnen blijf je dezelfde berg — stevig verankerd en aanwezig.
Hoe (zelf)compassie helpt omgaan met ziekte
Compassie betekent erkennen dat iets moeilijk is en de wens hebben om dat lijden te verlichten — bij anderen én bij jezelf.
Zelfcompassie bij een chronische ziekte kan helpen om:
- Minder streng voor jezelf te zijn (“Ik zou sterker moeten zijn”).
- Rust te nemen zonder schuldgevoel.
- Jezelf te benaderen zoals je een goede vriend(in) zou steunen in een moeilijke tijd.
Dit verzacht niet alleen zelfkritiek, maar geeft ook meer ruimte om te herstellen en te genieten van kleine momenten.
De kracht van mindfulness en compassie samen
Mindfulness helpt je op te merken wat er speelt. Compassie geeft je een warme en ondersteunende manier om ermee om te gaan. Samen creëren ze meer veerkracht, zelfs in omstandigheden die je niet kunt veranderen.
Oefening voor mindfulness bij chronische ziekte
Deze mini-meditatie kan je doen op of na een lastig, moeilijk moment. Misschien een situatie waar het voor jou wrikt of schuurt. Het helpt je om de aandacht erbij te houden en daarmee voor jezelf te zorgen, te midden van alles.
Ervaringen van deelnemers
“Ik heb veel aan de training gehad. Ik ben nog steeds bewust bezig met mijn leefstijl. Mijn hartklachten zijn vrijwel weg. Ik ben blij dat ik niet koos voor een pilletje, maar voor een andere manier van leven.” – Akke
“Na de diagnose kanker bracht de cursus me meer rust en ontspanning. Ik probeer nu alles met meer aandacht te doen.” – Sabine
“De training gaf me tools om stress direct bij de bron te herkennen. Het resultaat: diepe innerlijke rust, scherpe focus en de kunst om van kleine momenten te genieten.” – Frits
“Ik ben veel milder geworden naar mezelf. Dat creëert zoveel ruimte dat ik meer positiviteit, vertrouwen en ontspanning ervaar.” – Natasja
Over Babette Kuipers-Hiensch
Babette Kuipers-Hiensch is mindfulness- en compassietrainer, ACT-coach en eigenaar van Mindful Werken met Compassie.
Sinds 2009 begeleidt zij mensen met een (chronische) ziekte in ziekenhuizen, waaronder het Tergooi MC, en traint zij (zorg) professionals en teams van organisaties als Fysio Holland, IPABO en de Merem.
